(LĐO) Dịch tai xanh trên lợn đang tái bùng phát và lây lan dữ dội tại tỉnh Quảng Nam. Nguyên nhân chính là do tỉ lệ tiêm phòng bệnh cho đàn lợn quá thấp và thói quen chăn nuôi nhỏ lẻ trong dân, nên mầm bệnh cũ tái phát.

Tỉnh Quảng Nam đang thực hiện tất cả các biện pháp, kể cả nghiêm lệnh cấm giết mổ, buôn bán, vận chuyển lợn trên cả tỉnh để dập dịch.
Lệnh “cấm vận” lợn

Ông Lê Muộn- PGĐ Sở NNPTNT- chiều 22.2 cho biết, hiện dịch lợn tai xanh đã lây lan ra 6 huyện: Quế Sơn, Đại Lộc, Duy Xuyên, Thăng Bình, Điện Bàn, Nông Sơn, với hơn 3.400 con lợn bị mắc dịch; trong đó đã chết và bị tiêu hủy hơn 560 con (gần 23 tấn). Chưa thể ước tính được thiệt hại của nông dân.
Ngoài ra, trong quá trình triển khai tiêm phòng đã có 136 con lợn khác chết do phản ứng với vắcxin. Đến nay, tỉnh đã phân bổ cho các địa phương hơn 54 ngàn liều vắcxin phòng bệnh, 9 ngàn lít hóa chất các loại để tiêu độc khử trùng.

UBND tỉnh cũng vừa gửi văn bản đề nghị Bộ NNPTNT hỗ trợ 100.000 liều vắcxin phòng bệnh tai xanh (chủng JXA1-R) và 20.000 lít hóa chất tiêu độc khử trùng để phục vụ công tác phòng, chống dịch.
UBND tỉnh này đã công bố dịch lợn tai xanh trên địa bàn toàn tỉnh từ ngày 19.2, áp dụng các biện pháp nghiêm ngặt để phòng chống dịch, nghiêm cấm các hoạt động vận chuyển, buôn bán, giết mổ và sử dụng các sản phẩm từ lợn trên toàn tỉnh, lập các chốt chặn để kiểm soát lợn bệnh, tổ chức tiêm phòng và tiêu độc khử trung các ổ dịch. Phó Chủ tịch UBND tỉnh- ông Nguyễn Ngọc Quang- nhấn mạnh, thời điểm này các ngành, địa phương phải xem công tác phòng, chống và dập tắt dịch tai xanh là nhiệm vụ vô cùng cấp bách, đòi hỏi cả hệ thống chính trị phải vào cuộc.
Các huyện, thành phố- nhất là 6 địa phương đang có dịch- phải nhanh chóng thắt chặt công tác chốt chặn, quản lý địa bàn, kiên quyết xử lý thật mạnh tay những trường hợp vi phạm lệnh cấm. Khi tiến hành tiêu hủy lợn bị mắc bệnh, yêu cầu phải áp dụng triệt để quy trình mà ngành chuyên môn đã hướng dẫn. Ngành thú y các cấp và chính quyền các địa phương phải huy động tối đa nhân lực, phương tiện gấp rút triển khai tiêm vắcxin tai xanh cho đàn lợn.
Chưa tiêm phòng bệnh
Tuy vậy, theo ông Lê Muộn, qua kiểm tra thực tế cơ sở sáng 22.2, vẫn có nhiều địa phương còn lơ là, chưa thực hiện triệt để các biện pháp phòng, chống dịch. Các địa phương đều tổ chức việc chốt chặn, nhưng chưa tốt. Trong khi đó, biện pháp quan trọng nhất để bao vây dập dịch, chống dịch lây lan là ngừng mua bán, giết mổ lợn thì các địa phương lại triển khai chậm, thực hiện chưa nghiêm, cụ thể như tại huyện Núi Thành.
Ông Muộn cho rằng: “Nguyên nhân khiến virút gây bệnh tai xanh hoành hành là do phát hiện dịch trễ, để phát tán ra diện rộng rồi mới báo cáo. Hơn nữa, dịch xảy ra trong thời điểm nghỉ tết nên các địa phương giấu dịch. Đặc biệt, ở nhiều nơi việc tổ chức triển khai thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch còn quá chậm, lúng túng, chưa triệt để. Công tác tuyên truyền về phòng, chống dịch bệnh ở tuyến cơ sở vẫn chưa được quan tâm đúng mức; cụ thể là chưa hướng dẫn người dân cách ly, chăm sóc, nuôi dưỡng heo bệnh, để số heo chết, phải tiêu hủy khẩn cấp tăng vọt theo từng ngày. Ví dụ tại xã Quế Cường, huyện Quế Sơn, có ngày số heo chết chiếm đến 50% số heo mắc bệnh”.
Ông Nguyễn Thành Nam- Chi cục trưởng Chi cục Thú y tỉnh- cho biết, dịch lợn tai xanh đã từng xảy ra liên tiếp nhiều năm nay trên địa bàn tỉnh, mầm bệnh vẫn lưu hành tại nhiều ổ dịch cũ. Tuy nhiên, do tập quán người dân chăn nuôi lợn rải rác, nhỏ lẻ, lại không thường xuyên tiêu độc, khử trùng, vệ sinh chuồng trại nên mầm bệnh có cơ hội lây lan, tái bùng phát. Đặc biệt, nguyên nhân chính là việc tiêm phòng dịch chưa được chú trọng. Mặc dù tỉnh có dự trữ vắcxin phòng bệnh tai xanh, nhưng chỉ đủ để ứng phó khẩn cấp trường hợp xảy ra dịch bệnh. Người dân phải tự mua vắcxin để tiêm phòng, giá thị trường là 30.000 đồng/liều, miễn dịch trong 4 tháng, tức là mỗi năm phải tiêm 3 lần.
Thế nhưng, hầu như toàn bộ đàn lợn của tỉnh hơn 500 ngàn con- trong đó lợn giống khoảng 60 ngàn con- đều không được tiêm phòng bệnh tai xanh thường xuyên. Ngay cả việc tiêm phòng vắcxin tụ huyết trùng, dịch tả, phó thương hàn- là các loại dịch bệnh khá phổ biến trên lợn, thì tỉ lệ tiêm phòng trên cả tỉnh cũng chỉ đạt khoảng 22% tổng đàn.
Thậm chí, đến khi xảy ra dịch tai xanh, việc tiêm phòng cho lợn ở nhiều nơi vẫn chưa được chú trọng, cụ thể như tại xã Đại Tân, huyện Đại Lộc, dịch xảy ra từ ngày 10.2 nhưng đến ngày 18.2 mới bắt đầu tiêm phòng cho những đàn heo ở các vùng đã bùng phát dịch và một số nơi có nguy cơ cao bị virút tấn công. Trung tâm Y tế dự phòng Quảng Nam kết luận, hai bệnh nhân tử vong trong và trước tết tại huyện Đại Lộc nghi là do nhiễm khuẩn liên cầu lợn.