Dịch lợn tai xanh đang lây lan và đã xuất hiện tại nhiều tỉnh. Điều đáng nói hiện nay là việc các địa phương vẫn còn rất lúng túng trong các khâu công bố dịch, tiêm phòng, tiêu hủy lợn bệnh và vận chuyển lợn ra khỏi vùng dịch, điển hình là: Lạng Sơn, Điện Biên và Hà Nội.
Các địa phương vẫn còn lúng túng
trong khâu phòng , xử lý khi có dịch
Ảnh: QUANG QUYẾT
Thờ ơ với dịch
Đây là thực tế đáng lo ngại, bởi với cách phòng tránh thờ ơ, thậm chí là bị động như một số địa phương đang triển khai. Dịch lợn tai xanh đã bùng phát ở hơn 8 tỉnh, với 120 ổ có dịch tai xanh chưa qua 21 ngày – số liệu được Cục Thú y thông báo cách đây vài ngày. Cụ thể là ở các tỉnh: Bạc Liêu, Bắc Ninh, Đồng Nai, Quảng Ninh, Lạng Sơn, Điện Biên, Bình Dương và Hà Nội .
Song đó chỉ là những gì Cục Thú y thông báo. Trong thực tế, dịch đã xuất hiện nhiều hơn. Tỉnh Phú Thọ vừa quyết định công bố dịch bệnh lợn tai xanh trên địa bàn xã Tiên Kiên, huyện Lâm Thao. Tính đến nay, dịch đã lan rộng ra 10 xã, phường trên địa bàn thành phố Việt Trì và các huyện Phù Ninh, Lâm Thao và đe dọa nhiều xã lân cận. Hiện nay, tại huyện Lâm Thao có trên 300 con lợn mắc bệnh. Tại thành phố Việt Trì đã có gần 1.200 con lợn mắc bệnh thuộc 4 xã, phường: Vân Phú, Minh Nông, Thanh Đình và Kim Đức.
Ngoài ra, theo dự báo, dịch đang có khả năng lây lan rộng tại các tỉnh đồng bằng sông Hồng và Đông Nam bộ. Một số tỉnh khác cũng xuất hiện “nghi án” lợn chết vì dịch tai xanh.
Ông Hoàng Văn Năm, Cục trưởng Cục Thú y, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn còn nhấn mạnh, qua kiểm tra diễn biến dịch tai xanh ở một số tỉnh phía Bắc vừa qua cho thấy, công tác phòng chống dịch của các địa phương còn bị buông lỏng, cùng với yếu tố chủ quan của người chăn nuôi thì sự vào cuộc quyết liệt của địa phương chưa thực sự mang lại hiệu quả trong công tác phòng chống dịch.
Qua kiểm tra thực tế, tại các tỉnh xuất hiện dịch tai xanh, trung bình từ 15 ngày đến 1 tháng dịch mới được phát hiện và báo cáo. Có thể thấy rằng, không chỉ địa phương thờ ơ dập dịch mà cơ quan trung ương cũng đi sau một bước về công bố dịch. Sự chậm trễ trong công tác khoanh vùng khiến người dân tại một số địa phương không chủ động tiêm vaccine làm dịch lây lan rộng, gây tốn kém nhiều trong phòng chống. Chưa hết, nhiều tỉnh vẫn chưa công bố giá bồi thường và hỗ trợ cho người chăn nuôi khiến nông dân đưa lợn từ vùng này sang vùng khác để bán tháo. Cụ thể, có dịch từ tháng 2 đến nay, Lạng Sơn chưa bồi thường cho nông dân, thậm chí là dự kiến mức bồi thường chỉ bằng 1/2 các vùng khác.
Dịch tiếp tục bùng phát
Theo Chi cục Thú y Đồng Nai, đã có thêm 2 huyện có lợn mắc bệnh tai xanh là Nhơn Trạch và Long Thành. Chính quyền và cơ quan thú y địa phương đã tiêu hủy gần 1.000 con lợn mắc bệnh. Hiện tỉnh Đồng Nai hỗ trợ cho nông dân có lợn bị tiêu huỷ số tiền 38.000 đồng/kg. Sau khi dịch tai xanh xuất hiện tại xã Hiếu Liêm và thị trấn Vĩnh An (huyện Vĩnh Cửu), ngày 15-6 tỉnh Đồng Nai đã công bố dịch. Từ thời điểm đó đến nay, dịch tai xanh nhanh chóng lan sang các xã Vĩnh Tân, Trị An… với số lượng lợn mắc bệnh tai xanh lớn. Riêng tại các xã Vĩnh Tân, Tân An và thị trấn Vĩnh An vẫn đang còn gần 600 con lợn có nguy cơ cao phát sinh bệnh.
Tốc độ lây lan dịch tai xanh đến chóng mặt còn xuất hiện tại tỉnh Điện Biên và gây thiệt hại rất lớn. Chỉ riêng tại xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên, các hộ nông dân đã phải tiêu hủy trên 40 tấn lợn mắc dịch, tổng thiệt hại trên 2 tỷ đồng. Nguyên nhân khiến Điện Biên điêu đứng dịch một phần vì lực lượng cán bộ thú y trên địa bàn không đủ sức. Mặc dù số hộ dân chăn nuôi lợn không lớn nhưng lại phân bố rải rác dẫn đến việc tiêm phòng, khử trùng, ngăn chặn vận chuyển, tiêu thụ rất khó khăn. Thêm phần chính là tỉnh khoán trắng cho ngành thú y chống dịch, ngành thú ý nhận vaccine để phòng dịch, nhưng không trực tiếp tiêm phòng mà lại khoán trắng cho dân. Trong khi đó, có nhiều hộ lại chủ quan, lơ là vì số lượng ít và nhận thức về tác hại của dịch chưa cao. Hậu quả là địa phương vẫn có dịch mà vaccine thì vẫn thừa.
Hạn chế của công tác phòng chống dịch tai xanh hiện nay là khi phát hiện sự khác lạ, bất thường ở cơ sở mà chưa kịp thời báo cáo với các cấp hỗ trợ cùng với địa phương xử lý. Người dân và cơ quan kiểm dịch chưa chủ động bao vây ổ dịch, ngăn chặn dịch bùng phát.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Diệp Kỉnh Tần khẳng định: Hiện dịch tai xanh ở lợn vẫn đáng lo ngại. Vì vậy, nếu các cơ quan thú y không phối hợp để thực hiện tốt công tác phòng chống dịch trong thời gian tới thì dịch tai xanh sẽ vẫn tiếp tục lây lan trên diện rộng. Ban Chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch yêu cầu các ngành chức năng tập trung kiểm tra chặt chẽ việc phòng chống dịch tại 3 địa phương gồm Điện Biên, Lạng Sơn và Hà Nội.