Dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm trong những tuần vừa qua luôn là một chủ đề nóng trong các cuộc họp của ngành nông nghiệp trong thời gian này. Và như thường lệ, trách nhiệm lại được đổ dồn vào ngành chức năng và những bên liên quan. Nhưng có điều ai cũng thấy rằng, dịch bệnh sẽ không bùng phát dữ dội nếu như cơ quan chức năng và chính quyền địa phương làm hết trách nhiệm, người dân có ý thức phòng chống dịch bệnh…

 

Trên quyết liệt chống dịch

Cho đến khi Bộ NN&PTNT phải liên tiếp đưa ra tới hai công điện khẩn trong đầu tháng 3/2011 để chỉ đạo việc tăng cường phòng chống dịch bệnh lở mồm long móng (LMLM) ở gia súc thì dịch bệnh này dường như đã dần vượt khỏi tầm kiểm soát của các lực lượng chức năng. Theo thông báo mới nhất của Cục Thú y, đến thời điểm này, trên cả nước đã có 27 tỉnh phát hiện các ổ dịch LMLM với khoảng 70.000 gia súc mắc bệnh, chết và tiêu hủy. Ngoài những nguyên nhân như do thời tiết lạnh, độ ẩm không khí cao là điều kiện cho virut tồn tại lâu và phát tán nhanh trong môi trường và con giống gia súc, gia cầm không rõ nguồn gốc… còn có một nguyên nhân khá nghiêm trọng và phổ biến là rất nhiều địa phương giấu dịch. “Theo thông báo có 25 tỉnh có dịch LMLM, nhưng thực tế từ nhiều nguồn tin cho biết con số này có thể đã là 30 tỉnh. Các tỉnh như Bình Dương, Bắc Giang, Lai Châu, Hà Nội đã có dịch nhiều ngày nhưng không công bố. Tình trạng này cũng xảy ra tương tự đối với dịch cúm gia cầm”, TS. Hoàng Văn Năm, Cục trưởng Cục Thú y thẳng thắn nhìn nhận. Bên cạnh đó một số tỉnh chống dịch không quyết liệt nên đã làm cho dịch bệnh có cơ hội lan rộng và nhanh.

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát cũng rất bức xúc chỉ đạo Cục Thú y phải lập tức soạn thảo công văn gửi cho tất cả các tỉnh, thành đề nghị xử lý nghiêm nếu địa phương nào có dịch mà chưa công bố, những cá nhân nào có liên quan cũng sẽ xử lý thật nặng. Bộ trưởng Cao Đức Phát cũng chỉ đạo phải làm ngay vì sự việc này “càng để kéo dài thì sẽ càng nguy hiểm”. Các lãnh đạo Cục Thú y cũng được lệnh khẩn cấp thành lập các đoàn công tác đi kiểm tra và chỉ đạo chống dịch tại các địa phương.

Dịch bệnh từ gia súc, gia cầm lan rộng, nguyên nhân một phần từ sự chủ quan…

Dưới… tiếp tay cho dịch?

Thế nhưng, trong khi chỉ đạo của Bộ trưởng còn chưa ráo mực thì lại xảy ra sự việc lực lượng thú y TP. Hồ Chí Minh đã phát hiện và thu giữ trên 1.000 con lợn đến từ vùng dịch LMLM ở miền Trung, phần lớn không có giấy chứng nhận kiểm dịch, đặc biệt nghiêm trọng là có sự tiếp tay của nhân viên thú y tỉnh Quảng Nam. Trước đó, tại tỉnh Bình Dương, một trưởng trạm thú y xã đã phải làm rõ trách nhiệm trong việc để dịch bệnh LMLM bùng phát, lây lan, để người dân bán chạy lợn dịch mà không báo cáo. Tại một số địa phương khác cũng có hiện tượng giấu dịch, người dân bán chạy dịch. Điển hình như ở Lạng Sơn, các cơ quan chức năng khẳng định căn bệnh LMLM ở gia súc đang có những chiều hướng diễn biến phức tạp nhưng ý thức phòng bệnh của đại đa số hộ chăn nuôi vẫn còn chủ quan, lơ là, đặc biệt có nơi 2 năm liền không triển khai tiêm phòng cho gia súc. Còn tại thôn Kéo Van, xã Tân Lang, huyện Văn Lãng, là nơi đầu tiên của tỉnh Lạng Sơn bùng phát dịch LMLM; nguyên nhân được xác định là do các hộ chăn thả gia súc ở bãi rác. Thế nhưng sau khi dịch bệnh bùng phát cả tháng trời thì ngay ở bãi rác này vẫn còn hàng chục con bò thản nhiên kiếm ăn. Nguy hiểm hơn, nhiều người dân thiếu ý thức còn xẻ thịt gia súc bị bệnh đem bán. Còn tại tỉnh Bắc Giang, theo Cục Thú y, thực tế dịch LMLM đã xảy ra từ 17/1, tại 6 xã thuộc 4 huyện Yên Dũng, Hiệp Hòa, Lục Ngạn và Yên Thế. Tuy nhiên, tỉnh không báo cáo dịch, không lấy mẫu xét nghiệm gửi cơ quan thú y vùng II, không công bố dịch, không triệt để chống dịch, làm dịch lây lan.

Việc dập tắt dịch bệnh một cách nhanh chóng và bền vững, ngoài trách nhiệm của các cơ quan chuyên môn rất cần sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương và ý thức tự giác của người dân. Để gắn kết được liên minh ba nhà này cũng cần phải có sự hỗ trợ của cơ chế chính sách, làm sao để đảm bảo “nhà nước và nhân dân cùng chia sẻ khó khăn”.

Phòng chống dịch bệnh gia súc, gia cầm phải được coi là nhiệm vụ trọng tâm đột xuất

Trước nguy cơ dịch bệnh trên gia súc, gia cầm lây lan rộng, ngày 14/3, Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị số 365/CT-TTg yêu cầu UBND các tỉnh/TP và các Bộ, ngành liên quan tập trung chỉ đạo quyết liệt các biện pháp phòng chống dịch bệnh, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm đột xuất trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Ðảng và chính quyền. Chỉ thị cũng nêu rõ, các hành vi vi phạm trong công tác phòng chống dịch phải bị xử lý nghiêm. Các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở gia súc, gia cầm yêu cầu bắt buộc phải tiêm phòng. Bộ NN&PTNT thành lập các đoàn kiểm tra, thanh tra, đôn đốc, hướng dẫn công tác phòng chống dịch tại địa phương. Xuất dự trữ quốc gia vaccin LMLM, thuốc sát trùng để hỗ trợ ngay cho các địa phương phòng chống dịch khẩn cấp. Bộ Y tế phối hợp với Bộ NN&PTNT giám sát chặt chẽ virut cúm trên gia cầm, tình hình dịch có liên quan đến người nhiễm cúm A/H5N1 để có biện pháp xử lý kịp thời.

Mai Phương (báo sức khỏe và đời sống)

Advertisements