Cập nhật lúc 07:30, Thứ Hai, 14/06/2010 (GMT+7)

Không năm nào Việt Nam không có dịch bệnh lớn trên gia súc gia cầm. Nóng nhất ở thời điểm hiện tại là dịch tai xanh trên lợn. Nhìn lại cách xử lý dịch bệnh của các địa phương, hẳn nhiều người phải “giật mình”.

Ồ ạt tiêu hủy cả lợn không ốm …

Khoảng giữa tháng 5, trở lại xã Kim Sơn (huyện Gia Lâm, Hà Nội) và xã Thạch Lỗi (huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương) khi đỉnh dịch lợn tai xanh đi qua được hơn nửa tháng, các PV VietNamNet thấy hiện hữu trên gương mặt lãnh đạo các xã này vẫn là sự lo lắng, hoang mang. Theo lời kể của hai ông Phó chủ tịch hai xã này thì “chưa năm nào dịch lợn tai xanh lại bùng phát dữ dội như vậy”.

Anh Nguyễn Công Bảo (thôn Giao Tất A, xã Kim Sơn, huyện Gia Lâm, Hà Nội) đã chịu thiệt hại nặng nề từ đợt dịch tai xanh vừa qua. Toàn bộ số lợn trong khu chăn nuôi bị tiêu hủy hoàn toàn
Anh Nguyễn Công Bảo (thôn Giao Tất A, xã Kim Sơn, huyện Gia Lâm, Hà Nội) đã chịu thiệt hại nặng nề từ đợt dịch tai xanh vừa qua. Toàn bộ số lợn trong khu chăn nuôi bị tiêu hủy hoàn toàn

Hiện tượng lợn ốm bắt đầu xuất hiện tại xã Kim Sơn (huyện Gia Lâm) vào ngày 10/4. Đến ngày 13/4 tình hình được báo lên lãnh đạo xã. Ngày 14 xã công bố dịch, 15 có kết quả xét nghiệm cho thấy lợn bị tai xanh thật.

Đến ngày 17-18/4, để tránh dịch lây lan, xã đã tiêu hủy toàn bộ số lợn của các hộ chăn nuôi có lợn bị ốm đầu tiên trong xã (trong số này có cả những con chưa ốm nhưng cùng đàn với lợn bị dịch).

Tổng thiệt hại trong đợt dịch lợn tai xanh của xã Kim Sơn (từ 17/4-4/5) là xấp xỉ 16,3 tấn. Nhưng vì đợt đầu tiên xã tiêu hủy toàn bộ số lợn trong các hộ báo có lợn ốm nên chỉ tính riêng một đợt này, số lợn bị tiêu hủy đã lên tới 12,5 tấn (chiếm tới gần 77% tổng thiệt hại của cả vụ dịch).

“Tiêu hủy thế này xem chừng cũng xót xa, e rằng các con lợn không bị bệnh cũng bị tiêu hủy oan. Vì thế, đáng lẽ ngày 28/4 có một đợt tiêu hủy mới nhưng xã không tiêu hủy toàn bộ nữa, dừng lại để xem con nào ốm, đang điều trị cứ điều trị, con nào chữa trị mà không thể qua khỏi thì mới mang đi tiêu hủy. Đây cũng là chỉ đạo của Thành phố, của huyện, cần rà soát tổng đàn để chọn lọc rồi mới tiêu hủy”, ông Hoàng Đình Phong, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Sơn thuật lại.

Sự thay đổi trong chiến lược xử lý dịch như thế này thực tế đã cứu được nhiều lợn bị chết oan.

Cụ thể là: Từ ngày 25-27/4, cả xã Kim Sơn có 210 con lợn ốm, sau điều trị chỉ phải tiêu hủy 15 con (cứu được 195 con). Ngày 29/4: xã có 322 con lợn ốm cần điều trị, sau điều trị phải tiêu hủy 46 con (như vậy đã có 276 con được cứu thoát).

Địa phương tiêu hủy sai, người dân lãnh đủ

Cách xử lý dịch của UBND xã Kim Sơn được lãnh đạo xã cho biết hoàn toàn tuân thủ quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn về Phòng chống Hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp ở lợn (gọi là bệnh lợn tai xanh).

Theo đó, tại điểm b, khoản 1, điều 12 của Quy định này ghi rõ: “Đối với ổ dịch đầu tiên: tiêu hủy ngay toàn bộ lợn trong ô chuồng có lợn bệnh”.

Ông Văn Đăng Kỳ, Trưởng phòng dịch tễ, Cục Thú y (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cho biết: “Quy định là vậy nhưng hướng dẫn có khác một chút. Bởi trên thực tế, việc xác định đàn lợn nào là đàn đầu tiên nhiễm bệnh rất khó khăn và thường khó chính xác. Việc anh nhận được thông tin đầu tiên về một đàn lợn nào đó bị ốm, bị chết không có nghĩa đàn đó là đàn đầu tiên bị bệnh. Có thể có những chỗ khác trong cùng địa phương đã có lợn ốm, chết trước đó nhưng anh chưa nắm được”


Dập dịch nhưng không hiểu về dịch

Tiến sỹ Nguyễn Văn Khải (Viện Khoa học Vật liệu Việt Nam, người được biết đến với biệt danh “ông già Ôzôn” tại Việt Nam) cho rằng việc tiêu hủy hết sạch cả đàn lợn đầu tiên (cứ cho đó là đàn đầu tiên thật) không những gây ảnh hưởng xấu cho tâm lý người nông dân, gây thiệt hại lớn về kinh tế, môi trường mà còn tạo nguy cơ dịch lần sau bùng phát sẽ mạnh hơn lần đầu.

“Việc giữ lại các con lợn ốm và điều trị khỏi cho chúng sẽ tạo ra miễn dịch tự nhiên trong cơ thể, giúp chúng thoát khỏi nguy cơ nhiễm bệnh trở lại”, ông Khải giải thích.

Vì thế, ông Kỳ khẳng định: “Khi có gia súc mắc bệnh, người chủ chăn nuôi phải báo cáo với chính quyền địa phương và xác định nếu đó đúng là dịch tai xanh thì cần cách ly, điều trị, theo dõi. Có hướng dẫn cả rồi nhưng không có chuyện phải tiêu hủy toàn bộ đàn lợn đầu tiên bị phát hiện nhiễm bệnh”.

Mô tả ảnh.
Bà Lê Thị Nghìn (thôn Đông, xã Thạch Lỗi, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương) thẫn thờ vì mất mát khá lớn từ vụ dịch, chỉ vì “chậm chân” không kịp bán tháo lợn như nhiều hàng xóm khác

Ông Trịnh Ngọc Điện, Phó Chủ tịch UBND xã Thạch Lỗi cho biết: “Khi nhận được thông báo của cấp trên về dịch tai xanh để công bố thì xã chúng tôi đã có dịch từ trước đó cả tháng rồi”.

Lý giải điều này, ông Điện cho rằng công bố dịch phải có kết luận của cơ quan có thẩm quyền kiểm dịch. Khi có thông báo chính thức thì xã mới dám công bố dịch.

Chính “nhờ” sự chậm trễ này mà “đến lúc công bố dịch, các hộ gia đình đã bán gần hết lợn rồi, chỉ còn lại một phần thôi. Trước đó đã có lợn chết, lợn ốm. Trước khi công bố dịch cả tháng, gia đình tôi đã không dám ăn thịt lợn”, ông Điện nói.

Tính tới thời điểm 12/4 (thời điểm công bố dịch), xã Thạch Lỗi còn khoảng 800 con lợn, chiếm non nửa so với tổng đàn lợn mà xã có.

Có lẽ chỉ ở Thạch Lỗi mới có chuyện người dân thắc mắc sao chính quyền xã công bố dịch chậm thế, khi mà lợn đã vãn rồi! Ông Điện cho rằng “nếu hơi một tí mà công bố ầm ĩ, bà con nông dân sát nách mình sẽ chết đầu tiên”.

Tuy nhiên, việc chậm trễ này đã khiến các đàn lợn còn lại ngã ra ốm đồng loạt tại cùng một thời điểm bởi dịch đã bị lây lan khó kiểm soát được

Nhóm PV Điều tra Vietnamnet

Advertisements