TT – Như Tuổi Trẻ đã đưa tin, Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) đã đề xuất Chính phủ VN kiện Mỹ ra Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) liên quan đến việc  áp thuế chống bán phá giá tôm VN. Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Lê Danh Vĩnh – thứ trưởng Bộ Công thương – nói:

>> Đề xuất kiện Mỹ ra WTO

Chế biến tôm xuất khẩu tại Công ty cổ phần Cafatex, Hậu Giang – Ảnh: H.T.Vân

– Trước hết, phải khẳng định việc một quốc gia khởi kiện, hay nói cách khác là đưa những tranh chấp thương mại với một nước khác ra WTO là việc rất bình thường, nhiều quốc gia đã và đang làm như thế, ngay cả khi đó là những quốc gia có quan hệ truyền thống mật thiết với nhau. VN đã gia nhập WTO và việc bảo vệ quyền lợi của mình qua cơ chế của WTO chính là một trong những quyền lợi của VN và VN có thể sử dụng công cụ này.

Về vụ việc thuế chống bán phá giá tôm VN, sau khi có đề nghị của VASEP và được sự đồng ý của Chính phủ, chúng tôi đã nhanh chóng xúc tiến giải quyết vụ việc. Đến ngày 2-2-2010 vừa qua, phía VN đã chính thức bắt đầu sự vụ với việc chuyển yêu cầu tham vấn tới đại diện thương mại Mỹ tại WTO.

“Phải nói rất rõ rằng trước khi quyết định tiến hành vụ kiện, các cơ quan hữu quan của VN đã tính toán, phân tích rất kỹ các vấn đề liên quan và nhận thấy khả năng có kết quả tốt là lớn nên chúng ta mới tiến hành”

Thứ trưởng Lê Danh Vĩnh

* Một số cơ quan báo chí cho rằng VASEP đã đưa yêu cầu kiện Mỹ ra WTO một thời gian khá lâu. Tại sao đến ngày 2-2 vừa qua VN mới chính thức khởi động vụ việc?- VASEP đã có đơn đề nghị giải quyết tranh chấp với phía Mỹ qua cơ chế của WTO tới Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp – phát triển nông thôn, Phòng Thương mại – công nghiệp VN… từ đầu năm 2009. Khi có văn bản của VASEP, để bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp VN và tận dụng quyền lợi khi vào WTO, Bộ Công thương và các bộ, ngành liên quan đã nhanh chóng vào cuộc nghiên cứu. Đây là vụ việc đầu tiên liên quan đến việc kiện một nước ra WTO của VN, vì vậy các bước tiến hành phải rất thận trọng.

Nhiều bộ như Tài chính, Công thương, Tư pháp, Ngoại giao, Nông nghiệp và phát triển nông thôn… đã cùng tham gia phân tích vấn đề, những mặt mạnh, mặt thuận và chưa thuận trước khi trình lên Chính phủ. Đến giữa năm 2009, Chính phủ đã chính thức đồng ý tiến hành giải quyết tranh chấp qua cơ chế WTO theo đề nghị của VASEP.

Tuy  nhiên, vẫn còn rất nhiều vấn đề kỹ thuật phải làm trước khi tiến hành vụ việc, như tham vấn Trung tâm tư vấn pháp luật cạnh WTO, vấn đề chọn, thuê luật sư… Trong đó có việc chuẩn bị chứng cứ của bản thân VASEP chứng minh phía bị đơn đã sử dụng phương pháp sai, gây thiệt hại cho mình. Hồ sơ dữ liệu cho một vụ kiện ra WTO rất lớn nên cần thời gian chuẩn bị.

* Thưa ông, yêu cầu tham vấn đã được đưa ra, quy trình giải quyết vụ việc sẽ như thế nào và mất thời gian bao lâu?

– Các bước tiến hành và thời gian của việc giải quyết tranh chấp thương mại trên của VN sẽ theo đúng cơ chế của WTO. Theo cơ chế này, khi bắt đầu giải quyết một tranh chấp thương mại thì các bên sẽ tham vấn lẫn nhau. VN cũng đã chính thức yêu cầu tham vấn với đại diện thương mại Mỹ qua đại diện của VN tại WTO. Phía Mỹ đã trả lời bằng thông báo đã nhận được yêu cầu.

Nếu qua quá trình tham vấn hai bên giải quyết được những vấn đề VN nêu thì vụ việc coi như được giải quyết. Nếu không, VN theo đúng trình tự sẽ tiếp tục đưa vấn đề ra WTO và khi đó WTO sẽ tiến hành các bước  theo đúng quy định. Quá trình giải quyết vụ kiện sẽ có cả sơ thẩm và phúc thẩm. Vì vậy, thời gian của vụ kiện sẽ không thể nhanh trong 1-2 tháng mà phải theo đúng quy định của WTO.

* Qua một số vụ kiện trước đây của VN, ngay cả khi không phải thuộc lĩnh vực kinh tế, thương mại đã chứng minh vấn đề luật sư rất quan trọng đến sự thành công của vụ kiện. Ông có thể cho biết VN sẽ thuê luật sư trong hay ngoài nước?

– Chúng tôi công nhận và rất coi trọng vấn đề chọn luật sư nên việc chọn luật sư sẽ được tiến hành kỹ lưỡng và rất thận trọng. Luật sư đại diện bảo vệ quyền lợi của VN phải có khả năng ngoại ngữ và luật pháp quốc tế tốt. Nhiều khả năng VN sẽ chọn luật sư nước ngoài trong vụ kiện này nếu quá trình tham vấn không đạt kết quả.

* Ông nhận định như thế nào về khả năng thành công của vụ kiện?

– Một số chuyên gia thời gian qua đã phát biểu VN chắc thắng 60% hay 90%. Chúng tôi không khẳng định như vậy và cách khẳng định như vậy là vội vàng, mang tính chủ quan. Hiện cả hai bên mới bắt đầu với bước đầu tiên, bản thân vụ việc này cũng có nhiều yếu tố kỹ thuật, phức tạp nên rất khó có thể khẳng định.

Tuy nhiên, phải nói rất rõ rằng trước khi quyết định tiến hành vụ kiện, các cơ quan hữu quan của VN đã tính toán, phân tích rất kỹ các vấn đề liên quan và nhận thấy khả năng có kết quả tốt là lớn nên chúng ta mới tiến hành. Nếu vụ kiện thành công, chắc chắn các doanh nghiệp VN sẽ bớt khó khăn hơn, không phải chịu thuế chống bán phá giá và các yêu cầu liên quan nữa.

CẦM VĂN KÌNH thực hiện

Advertisements